อุทยานแห่งชาติทะเลบัน

อุทยานแห่งชาติทะเลบัน มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 196 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ป่าหัวกะหมิง ป่ากุปัง ป่าปุโล้ต และป่าควนบ่อน้ำ ในท้องที่ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน และตำบลเกตรี ตำบลบ้านควน ตำบลปูยู อำเภอเมืองจังหวัดสตูล

ได้รับการประกาศให้เป็นอุทยานฯ เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2523 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 20 ของประเทศ มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน มีเขาวังช้าง เขาหินร้อง เขาวังพะเนียด เขาจีน เขามดแดง เขาหาบเคย เขากวงใหญ่ เขากวงเล็ก เขาวังหมู เขาวังกลวง เขากายัง เขากล่ำ เขาปูยู และเขาวังกูนอง

เป็นยอดเขาสำคัญ โดยมีเทือกเขาจีนเป็นยอดเขาสูงสุด สูง 756 เมตรufaจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เทือกเขาจีนยังเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารสำคัญมากมายทั้ง คลองกลางบ้าน คลองยาโรย และคลองตูโย้ะ ทำให้เกิดน้ำตกสวยงามมีชื่อเสียงอย่างน้ำตกยาโรย และน้ำตกโตนปลิว ไม่เพียงเท่านี้คุณยังสามารถพบสภาพป่าหลากหลายทั้งป่าดงดิบ ที่เป็นที่อยู่ของชาวซาไกหรือเงาะป่า ป่ารุ่นหรือป่าเหล่า และป่าชายเลน

ในพื้นที่ของอุทยานฯ ทะเลบัน และด้วยความสมบูรณ์ของป่าไม้ทำให้ที่นี่มี หมาน้ำหรือเขียดว้าก สัตว์ที่ถือเป็นสัญลักษณ์หนึ่งของหนองน้ำทะเลบันเลย เขียดว้ากชอบอาศัยอยู่ตามป่าบากง จะส่งเสียงร้องคล้ายเสียงของลูกสุนัข และจะส่งเสียงว้ากในฤดูผสมพันธุ์

อุทยานฯ ทะเลบัน มีพื้นที่ป่าทางด้านทิศใต้ติดกับรัฐเปอร์ลิส ประเทศมาเลเซีย ความสมบูรณ์ของผืนป่าแห่งนี้ เมื่อรวมเข้ากับความงามของเขามดแดงกับเขาจีนที่เป็นภูเขาหินปูนแกรนิตด้วยแล้ว

อุทยานฯ ทะเลบัน จึงมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติน่าสนใจมากมายทั้ง ถ้ำโตนดิน อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ 1.5 กิโลเมตร ภายในถ้ำลึก 700 เมตร เต็มไปด้วยหินงอกหินย้อย และยังมีเครื่องมือขุดแร่ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หลงเหลืออยู่ด้วย บึงทะเลบัน บึงน้ำจืดขนาดใหญ่มีเนื้อที่ประมาณ 125 ไร่ เกิดจากการยุบตัวของแผ่นดินกลางหุบเขาของเทือกเขาจีนและเขาวังประ ภายในบึงมีปลาน้ำจืดและสัตว์น้ำอื่นๆ อาศัยอยู่มาก